the amazon climate roller coaster
Wie was Theotônio Ferreira? In mijn archief vond ik een foto die ik in juni 1997 maakte op de begraafplaats van São Gabriel da Cachoeira. Op de foto staat een graf met de naam Theotônia Ferreira. Volgens de inscriptie was de overledene in 1898 in São Paulo geboren en in 1997 in São Gabriel da…
Vandaag, tien jaar geleden, overleed Naná Vasconcelos (1944-2016), de meest creatieve percussionist die Brazilië heeft voortgebracht. Naná Vasconcelos was een kosmopolitische percussionist. Hij was een meester op de berimbau, een van oorsprong eensnarig Afrikaans instrument met onderaan een houten boog een resonerende kalebas bevestigd. Naná Vasconcelos heeft met vele muzikale groten opgetreden en platen gemaakt,…
Bossen hebben altijd een sterke aantrekkingskracht gehad op kunstenaars, ook op componisten. In ‘Dream Sequence of an Ancient Forest’ bundelt de Estse componist Madli Marje Gildemann (1994) werken uit de periode 2017–2023 tot één samenhangend geheel, waarin nauwkeurige observatie en vrij stromende verbeelding elkaar ontmoeten. Haar muziek ontvouwt zich als een fijn verweven klankwereld, waarin…
Met een team van de Braziliaanse tak van de Britse gezondheidsorganisatie Health Unlimited trok ik in 1997 enkele weken door het noordwesten van het Amazonegebied, daar waar eerder de Nederlandse schrijver Anthony van Kampen de inspiratie vond voor het derde deel van zijn Amazonas-trilogie: De laatste grens (1974). Juni 1997, Rio Tiquié, Alto Rio Negro,…
Lees meer “Inheemse vrouwen in de Braziliaanse Amazone onzichtbaar tussen ritueel en realiteit” »
“Ontbossing heeft zijn eigen dynamiek,” zei Philip Fearnside, klimaatwetenschapper bij het Nationale Instituut voor Amazoneonderzoek (INPA) in Manaus, toen ik hem drie jaar geleden voor het laatst sprak. Het was in de aanloop naar de presidentsverkiezingen, in de laatste maanden – weten we nu – van de regering van de ultrarechtse Jair Bolsonaro, een desastreuze…
Lees meer “Wetenschappers slaan alarm over Braziliaanse klimaathypocrisie tijdens COP30” »
Terwijl internationale media worstelen met taal en afstand, laten inheemse volkeren en lokale verslaggevers in Belém zien wat klimaatrechtvaardigheid werkelijk betekent. Een prikkelend bericht in de klimaatnieuwsbrief van dagblad Trouw: de klimaatredacteur meldt zich opgewekt vanuit het tropische Belém, waar klimaattop COP30 plaatsvindt. Tussen neus en lippen door schrijft hij: “Eén praktisch probleempje voor mij…
Lees meer “COP30: In Belém marcheert de Amazone – maar de wereld hoort vooral zichzelf” »
De geluidsopname legt vast, maar het is de auditieve waarnemer die betekenis geeft — luisteren als bewuste, kritische keuze. Lawrence English is een Australische geluidskunstenaar en componist uit Brisbane. Hij is de drijvende kracht achter het label Room40, een toevluchtsoord voor mensen die met hun oren durven reizen. Voor English is geluid opnemen niet slechts…
Lees meer “Je gaat op reis naar Antarctica en neemt mee… je oren” »
Meteen bij binnenkomst worden we begroet door Opete Bantifo, de kleurige koningsgier (Sarcoramphus papa), die als symbolische bewaker troont bovenop de heilige Kankantri, de kapokboom die in Suriname het centrum vormt van het spirituele en ecologische bosleven. In het Naturalis Biodiversity Center in Leiden is deze boom het middelpunt van de tentoonstelling ‘Het bos van…
Een oud maar tijdloos verhaal, als inleiding op het nieuwe, diep-mystieke album Ŋurru Wäŋa van de Australische band Hand To Earth. De mensheid als zodanig is vervreemd van de natuur, en de natuur zelf is niet bij machte ons aan te spreken en op te komen voor haar eigen bescherming, zo luidt vaak de heersende…
Afgelopen weekeinde van 30 en 31 augustus vormde De Hortus Botanicus in Amsterdam het decor voor het eerste Klimaatfestival, met daarin gesprekken, workshops en wandelingen rondom biodiversiteit, natuurbehoud en klimaatactie. Er was een inheems perspectief met een talk van de jonge Chautuileo Tranamil, geboren in Chili en lid van het volk van de Mapuche. Ook…